SICAKLIK :
Cisimlerdeki moleküllerinin hareketinden dolayı ortaya çıkan kinetik enerjidir.
İnsanlar tarafından hissedilir. Ölçü birimi derecedir.
Santigrad sıcaklık derecenin
Fahrenheit sıcaklık derecesine çevirme formülü:
9
F= --- x C + 32
5
5
Fahrenheit’ın Santigrat’a çevrilmesi : C= --- x ( F – 32 )
9
ISI
: Cisimlerin bünyesinde sahip oldukları potansiyel enerjidir. İnsanlar
tarafından hissedilmez Ölçü birimi kaloridir.
NİSBİ NEM :
Havada mevcut su buharının, o havanın doymuş hale gelebilmesi için gereken
subuharına oranına denir. ( %)
RÜZGAR :
Yatay ve yataya yakın olan hava hareketidir. Rüzgarı meydana getiren neden iki
nokta arasındaki basınç farkıdır. Rüzgar, yüksek basınç alanından alçak basınç
alanına doğru eser. Rüzgar yönleri :
Ana yönler :
Doğu (Gündoğu) Batı(Günbatı), Kuzey(Yıldız), Güney (Kıble)
Ara yönler :
Kuzeydoğu (Poyraz), Güneydoğu(Keşişleme), Kuzeybatı(Karayel), Güneybatı(Lodos).
Yerel rüzgar isimleri
: Yıldız, Kıble, Poyraz, Lodos,
Keşişleme, Karayel, Gündoğu, Günbatı
GÖKKUŞAĞI :
Güneş veya ay ışığının yağmur damlaları çisenti veya sis gibi
atmosferdeki su damlacıklarından yansıması veya kırılması sonucu mor dan
kırmızıya doğru sıralanmış iç içe renkli yay grubudur.
YAĞIŞ :
Atmosferde yoğunlaşan nemin sıvı veya katı halde yeryüzüne inmesi olayıdır.
SİS :
Çok küçük su damlacıklarının havada hareketsiz kalışı olayına, diğer bir
ifadeyle; Stratus bulutunun yer üzerinde meydana gelmiş haline Sis denir.
Sis olduğu zamanlarda yeryüzündeki görüş uzaklığı 1 km’den daha azdır.
YOĞUNLAŞMA İZLERİ :
Uçak ekzozundan çıkan ve başlangıçta çok ince olan su damlacıkları yada buz
kristallerine yoğunlaşma izi ( CONTRALS) denir. Bu izler genellikle çabuk
dağılır ve kuru hava ile karşılaştıklarında buharlaşarak kaybolurlar.
YÜKSEK BASINÇ:Hava
soğuduğu zaman yoğun bir durum alır ve yoğunlaşan hava yerçekimi etkisiyle
ağırlaşarak aşağıya doğru çöker. Bu ağır hava alttaki yüzeylere daha fazla
başınç yapar. Böylece yeryüzüne yakın hava katlarında yuksek basınç alanı
oluşur. Bu alanlara YÜKSEK BASINÇ denir.
ALÇAK BASINÇ:Aksine
olarak hava ısınırsa genişleyerek hafifler ve alttaki yüzeylere az basınç
yapar. Bu gibi yerlerde alçak basınç alanı oluşur ki buna ALÇAK BASINÇ denir.
HAVA
KÜTLESİ : Sahip olduğu
özellikler bakımından benzer olan geniş hava parçalarına hava kütlesi denir.
CEPHE
: Farklı özellikteki iki hava
kütlesinin birbiriyle temas ettikleri yüzeysel sınıra cephe denir.
KIBRIS’IN
İKLİM ÖZELLİĞİ : Bir
Akdeniz adası olan Kıbrıs, yazın kontinental tropikal hava kütleleri etkisinde
sıcak ve kuru bir iklim dönemi yaşarken kışın maritin polar hava kütleleri ve
gezici siklonların etkisiyle yağışlı bir dönem yaşar. Genel olarak, yaz mevsimi
sıcak ve kurak, kış mevsimi ılık ve yağışlıdır. En sıcak aylar genellikle
Temmuz, Ağustos olurken en soğuk ay genellikle Ocak ayıdır. En çok yağışlı
aylar genellikle Aralık ve Ocak ayları olurken en kurak aylar ise Temmuz ve
Ağustos aylarıdır.
Mevsimler,
dünyanın güneş etrafında dönüşünden meydana gelir. Kuzey yarım kürede mevsimler
21 Mart – 21 Haziran arası – İLKBAHAR
21 Haziran – 23 Eylül arası – YAZ
23 Eylül – 21 Aralık arası – SONBAHAR
21 Aralık – 21 Mart arası - KIŞ
BULUT
: Atmosferdeki su buharının çok
küçük zerrecikler halinde yoğunlaşarak gözle görülebilir olması sonucu bulutlar
oluşur. Su buharının buluta dönüşmesi, sıcaklığın azalması ile olur.
Bulutlar genel olarak, alçak, orta ve yüksek bulutlar
olmak üzere üçe ayrılır.
İZOBAR : Eş
basınç eğrilerine / hatlarına verilen isimdir.
İZOTERM
: Eş sıcaklık eğrilerine /
hatlarına verilen isimdir.
İZOHİT
: Eş yağış eğrilerine / hatlarına
verilen isimdir.
İZOHİPS : Eş
yükseklik eğrilerine / hatlarına verilen isimdir.
BOFOR
: Rüzgarın yeryüzündeki
cisimler üzerinde yaptığı etkiye göre rüzgar hızını tahmin etmeye yarayan
ıskaladır. Amiral Beaufort’un ismini almiştır. 0 – 12 arasında
sıralanır ve denizcilikte kullanılır
Rüzgar
Hız Birimleri :
1 m / sn = 3.6 km / h = 1.94 knots
1 km / h = 0.28 m / sn = 0.54 km / h
1 knot = 0.51 m / sn = 1.85 km / h
h : saat, sn : saniye
İKLİM :
Oldukça geniş bir bölge içerisinde ve uzun yıllar boyunca değişmeyen ortalama
hava koşullarına iklim denir.
ATMOSFER BASINCI
: Atmosferi meydana getiren gazların bir ağırlığı vardır ve bu ağırlık
atmosferin altındaki ve içindeki cisimler üzerinde etki yaparak hava basıncını
meydana getirirler. Atmosfer basıncı yeryüzünden yukarıya doğru çıkıldıkça
azalır. Atmosfer basıncı birimi milibar = hektopaskal’dır.
ATMOSFER
: Yer kürenin etrafını
çepeçevre kuşatan, kalınlığı tam olarak bilinmemekle birlikte bin kilometrenin
üzerinde olduğu tahmin edilen ve yükseklikle yoğunluğu azalan bir gaz
karışımıdır.
KARA
ve DENİZ MELTEMLERİ :
Rüzgarların denizlerden karalara doğru esenlerine deniz meltemleri denir Bu
rüzgarlar denizden estikleri için serin ve nemlidirler.Deniz meltemleri günlük
sıcaklığın en yüksek olduğu zamanlarda hissedilir. Genellikle gece yarısına
doğru, rüzgar karadan denize doğru esmeye başlar. Buna Kara meltemi denir.Kara
meltemi sabaha karşı en şiddetli halini alır ancak güneşin doğmasıyle kesilir.
Karadan estikleri için kara meltemleri kurudurlar.
Kara ve Deniz meltemleri orta enlemler ile Ekvator
kuşağında yaz mevsiminde görülür.
YOĞUNLAŞMA
: Atmosferdeki su buharının su
veya buz haline geçmesi olayına yoğunlaşma denir. Yoğunlaşma damlacıkları
oldukça küçük olup bulutları veya sisi meydana getirir.
TÜRBÜLANS
: Atmosferde normal hava akımı
içinde ve düzensiz bir dağılım gösteren dikine
hareketlere ( aşağı ve yukarı
doğru ) Türbülans denir.
ÇİĞ
NOKTASI SICAKLIĞI : Sabit
basınç ve su buharı miktarıyla havanın soğutularak doyma noktasına geldiği
sıcaklıktır.